Over bewegen, burn-out en balans

Steeds meer vrouwen raken overtraind of krijgen een burn-out. Ze leven gezond, doen aan beweging en letten op hun balans. ‘Dus hoe is dat dan mogelijk?’ vraagt Rose zich af. Bewegen zij dan te veel?

“Nee, het komt denk ik niet door die halve marathon, het is juist andersom. Ik ben die halve gaan doen omdat ik te veel hooi op mijn vork had.” We zitten aan de grote eettafel met voor ons een kop thee en een paar stukjes borstplaat. Ik heb net een korte nacht gehad omdat ik erg veel moest doen voor de site. Ik ben moe en doe even een dagje rustig aan. Voor me zit Yvette, een hardloopvriendin. Ze ziet er een beetje moe uit en vertelt me net over hoe ze even niet werkt. Ze heeft zichzelf overbelast en op aanraden van de huisarts heeft ze alles een tandje terug gezet. Niet meer trainen voor een halve, niet meer hardlopen op tijd, geen gestress op haar werk. Alles even niet. Ze moet herstellen.

Ze is niet de enige in mijn vriendenkring die hier dit jaar last van heeft. Een andere sportvrouw die ik ken, dealt nu met precies hetzelfde en Astrid was deze zomer aan de beurt.

Overwerkt, overtraind of burned-out, het is om het even. Bij een topsporter gaan we vaak uit van overtraining en bij een gewone mevrouw heet het overbelast of burnout. Daarbinnen zijn dan wel gradaties, maar in alle gevallen is sprake van een disbalans in belasting en rust. Overtraind klinkt natuurlijk veel beter en een stuk minder labiel dan overwerkt en burnout. Dat laatste is echt een stuk minder sexy. Daarom zie je dat gewone mevrouwen met sport als hobby het vaak toch liever overtraind noemen. En dat is een beetje verneukeratief. Het is immers precies hetzelfde, maar de naam verzacht het beeld en kan afleiden van de werkelijke oorzaak. Want die oorzaak ligt bij gewone mevrouwen met sport als hobby zelden in de sport.

Zelf ben ik een paar jaar geleden overtraind/belast/spannen geweest. Het was in de periode waarin ik flink aan de weg timmerde als journalist, bezig was met het schrijven van een boek en trainde voor zowel wedstrijden als mijn deelname aan Alpe d’huZes. Ofwel: me helemaal suf werken én 15 uur per week op de racefiets zitten en doelgerichte trainingen afwerken. Dat was echt een beetje te veel van het goede. Helemaal als je bedenkt dat ik in mijn uppie in een veel te duur huis in Amsterdam Zuid woonde en ik me vaak zorgen maakte over het betalen van mijn lasten.

Als ik aan die periode terugdenk, kan ik me wel vinden in de woorden van Yvette. Het was niet zozeer het vele fietsen waardoor ik uit balans raakte, het was mijn denken achter dat fietsen waar het mis ging. Ik had in de jaren ervoor ontdekt dat ik me beter voelde door te fietsen. Dat beweging echt het vermogen had mijn leven positief te veranderen. Het vele bewegen gaf me energie en zorgde ervoor dat ik zaken op orde had in mijn hoofd. Precies om die reden had ik van sport en bewegen een vast onderdeel van mijn leven gemaakt. En dat werkte! Ik gebruikte mijn duurtrainingen om na te denken over dingen, om te genieten van het prachtige landschap of om eens lekker naar een uitzending op de radio te luisteren. Terwijl mijn benen trapten zong ik dan mee met de liedjes op mijn oortje. Regelmatig ging ik met een vraagstuk de deur uit en kwam ik met een antwoord én een goed gevoel weer thuis. Beweging doet dat met je.
Een halfuurtje wandelen bijvoorbeeld, zorgt er voor dat de hoeveelheid stresshormoon in je lijf daalt. Het verschil tussen veel en weinig stresshormoon is onvoorstelbaar en je voelt het bijvoorbeeld aan je ademhaling en hartslag. Je ervaart het ook door het functioneren van je brein. Denken gaat makkelijker als je lijf niet in een staat van alarm – dat is stress namelijk – is.

In deze ontdekking zat ook de valkuil.

Want toen ik het extreem druk had, boven mijn kunnen presteerde en elke ochtend bij het wakker worden gelijk dacht aan de deadline van mijn boek en het daar dan meteen al benauwd kreeg, wist ik dat ik stress had en dat ik mijn goedwerkende medicijn beweging nodig had. Alleen wist ik toen nog niet wat ik nu wel weet: als de mentale belasting toeneemt, heb ik wel meer beweging nodig, maar absoluut geen training. Tegenover het doelgerichte werken wat mij die mentale belasting geeft, hoort spelen te staan. Ofwel in periodes met veel stress is het belangrijk om gewoon maar wat te doen en niet veel bezig te zijn met training en schema’s. Dat ik er in het begin van dat jaar voor koos om tijdens mijn drukke periode mee te doen met Alpe d’huZes en ook nog eens wedstrijden te gaan rijden, was helemaal geen vermindering van mijn stress. Het was de druppel die de emmer deed overlopen.

Als ik met die wetenschap naar mijn vriendinnen kijk en zie hoe Yvette dit jaar trainde voor haar eerste halve en hoe de ander zich volledig inzette voor een mooie tijd op de Damloop en hoe Astrid het in haar maffe hoofd had gehaald om mee te doen met een extreme triathlon in Noorwegen. Dan zie ik overeenkomsten. Net als ik hadden ze voordat ze besloten om voor een doel te trainen een extreem drukke tijd op hun werk. Allemaal waren ze al moe en hadden ze het idee dat ze hun balans moesten hervinden. En allemaal hadden ze baat kunnen hebben bij de ontspanning van sport. Dus hoe komt het dat dat deze sportvrouwen juist niet gelukt is. Het antwoord geeft Yvette: “Ik ben eigenlijk met dezelfde mindset gaan trainen als waarin ik alle andere dingen deed. Ik dacht dat het kiezen van een doel goed was, omdat ik bewegen moest. Met een doel had ik een stok achter de deur. Met een doel wist ik dat ik wel zou gaan. Ik had mijn schema, ik had mijn zones en zette me in. Maar wat ik deed was niet mijn stress verminderen, ik verhoogde hem juist. Door met mijn doelgerichte hoofd te gaan trainen voor die halve marathon heb ik mezelf niet ontzien, maar er juist een schepje boven op gedaan. Had ik dit kunnen voorkomen? Dat weet ik niet. Wel weet ik dat ik een goede les heb geleerd en dat ik nu even sport om het bewegen zelf. Een doel komt wel weer als ik daar ruimte voor heb.”

xox Rose

Rose

Editor in chief en founder van Stoere Vrouwen Sporten. Rose schreef voor bladen als Fiets magazine, Grinta!, Fietssport en de Flair, Ze merkte dat ze het aanbod voor sportieve vrouwen wat matig vond. Meestal gaat dat over slank zijn en afvallen. Voor Rose is sport zoveel meer, dat ze besloot haar eigen magazine te beginnen. Online met de naam Stoere Vrouwen Sporten. Rose fietst, rent en traint momenteel voor de 100 meter sprint.

3 Comments
  1. Hoi, ik zit in het zelfde schuitje, 20 September liep ik mn laatste HM, nam 2 weken rust, werd helaas verkouden met een lelijk hoestje en zat 7 weken stil in totaal.
    Sinds eind 2012 heb ik op het werk te kampen met vrij regelmatig overwerk, maak regelmatig meerdan 36 uur en soms zelfs meer dan 40.
    Begin van het jaar had ik al stress symptomen, en sinds een week of 6 weer, ben moe, emotioneel of geïrriteerd, en voel me lamlendig. Ik train(hardlooen of bootcampen) zo nu en dan eens als ik geen overwerk heb of energie genoeg heb en heb een scooter gekocht om na een drukke wat sneller thuis te kunnen zijn en niet nog 40 minuten hoef te fietsen.

  2. Rose,
    Als runninghterapeut herken ik dit.
    Ik krijg regelmatig stoere vrouwen die steeds opnieuw een poging gewaagd hebben on te gaan hardlopen. Na een aantal pogingen gooien ze de hardloopschoenen aan de wilgen omdat ze er geen plezier uit halen en uitgeput thuiskomen na een rondje hardlopen. Zonder uitzondering zijn de oorzaken terug te voren op, te fanatiek, te veel en te snel willen. Door runningtherapie lukt het hen weer om op een gezonde en rustige manier te hardlopen en dit met veel plezier in te passen in de hectiek van de dag!

Leave a Reply

Your email address will not be published.