Ik sport en heb een hoog BMI – ben ik te zwaar?

weegschaal voor sporters

Voor sporters kan het nuttig zijn hun gewicht te kennen. Het kan een bron van informatie zijn. Stel dat je ineens enorm afvalt, dan weet je dat je misschien te afgetraind bent om te presteren. Of je komt juist aan terwijl je over een maand een berg op gaat fietsen. Dan weet je dat het net wat zwaarder zal zijn. Maar iets als BMI? Dat ligt bij ons heel anders. Dus: bestaat er een sporters BMI?

Ik zal maar met de deur in huis vallen en doe dat – gezien mijn gewicht – met een harde klap. Ik ben namelijk te zwaar. Mijn BMI is te hoog. Niet dat je dat aan me ziet hoor. Of dat de huisarts me vertelt op mijn gewicht te letten. Maar volgens de rekensommetjes is mijn gewicht ten opzichte van mijn lengte te hoog.

De BMI (Body Mass Index) wordt berekend met een moeilijk uit te leggen rekensommetje. Gelukkig zijn er genoeg sites die een BMI calculator hebben. Daar vul je je leeftijd, lengte en gewicht in en je krijgt na een druk op de knop te horen hoe je ervoor staat.

>>Kracht en cardio als je spieren wilt kweken

 

Meten is weten, wat is jouw BMI?

In tijden van zware training kan ik ineens iets te veel afvallen. Dan raak ik mijn kracht kwijt. Voor mij is het om die reden soms functioneel te weten hoeveel ik weeg.
Maar als ik mijn BMI meet, zit ik altijd aan de hoge kant. Iets klopt er niet, ik ben zwaarder dan ik oog. Mensen schatten mij altijd een kilo of zes lichter dan ik ben. Dus zo handig is die BMI eigenlijk niet. Tenminste, niet voor sporters. Want veel sporters hebben een te hoog BMI. Ze krijgen bij zo’n online BMI calculator op basis van dat getal het advies om meer te bewegen en op hun voeding te letten. Dat is verwarrend en zeker als je net begint met sporten, want in die eerste maanden neemt je gewicht alleen maar toe. Wij vroegen ons af of BMI wel geschikt is voor sporters en vroegen huisarts en sporter Margriet de Beus om raad.

>>Sporten met overgewicht, natuurlijk kan dat!

 

Sporters BMI? Nee, meet je vetpercentage

Margriet: “Er valt heel wat te zeggen over gewicht, vetpercentage, diëten en voeding van sporters. Maar laat ik het hebben over BMI. Body Mass index (BMI) is een internationaal geaccepteerde maat voor het bepalen van een gezond gewicht. Deze verhouding van lengte en gewicht houdt echter geen rekening met de lichaamssamenstelling. Hierdoor is het berekenen van het ideale gewicht voor een sporter niet mogelijk met de BMI. Zoals jullie al aangeven kan een sporter bijvoorbeeld met de standaard berekening overgewicht hebben, terwijl hij/zij zeer weinig lichaamsvet bezit.”

 

De dichtheid van je je vet

Een sporter kan beter gebruik maken van densitometrie; het meten van de “dichtheid” oftewel het vetpercentage. Methoden hiervoor zijn hydrostatisch wegen, vetplooimeting en biometische impedantie. Een mond vol he? Kom ik leg het een beetje uit.
Bij hydrostatisch wegen wordt er gekeken naar het verschil van het gewicht op de weegschaal en het gewicht onderwater die wordt verkregen door de persoon in een met water gevulde tank op weegstoel te plaatsen. Het is een zeer nauwkeurige meting, maar nadelen zijn de lange duur van de meting, de kosten van een watertank en de onderschatting van het lichaamsvet bij sporters.

>>Wel of niet sporten met spierpijn?

 

Vetplooimeting bij de fysio

Bij de vetplooimeting wordt er op 3 of meer plaatsen de huidplooidikte met een tang opgemeten waarmee op zeer nauwkeurige manier het vetpercentage wordt geschat. Hierbij moet wel aangegeven worden dat de uitkomst afhankelijk is van de ervaring van de onderzoeker. Zelf testen is hierdoor niet aanbevolen. En eerlijk gezegd, niet iedereen doet het even nauwkeurig. Het is echt niet zo dat Eke trainer in de sportschool het goed doet. Laat het een paar keer meten, zijn de verschillen groot? Dan zal de meting niet altijd even nauwkeurig gebeuren.

>>Wat houdt een sport medisch onderzoek in?


Vetpercentage meten met een weegschaal

Biometrische impedantie, zoals digitale weegschalen, meet door middel van een elektrische stroom de weerstand in lichaamsweefsel en hiermee de lichaamssamenstelling. Het is een makkelijk en snelle manier om het vetpercentage te meten. Echter, deze methode verschilt erg bij verandering in hydratiestatus en temperatuur. Als je bijvoorbeeld gedehydreerd bent (uitgedroogd) dan wordt je percentage lichaamsvet overschat. Als je een digitale weegschaal thuis gebruikt, zorg er dan voor dat je op hetzelfde tijdstip op de dag meet, 4 uur voor de meting niet eet of drinkt, geen medicatie gebruikt en als vrouw niet menstrueert. Meestal komt dit neer op een meting in de vroege ochtend voor het ontbijt. Misschien is de meting doordat je niet gedronken hebt dan niet altijd zuiver. Maar je hebt wel een vaste waarde om van uit te gaan als er veranderingen optreden.

Zoals Margriet vertelt is de hydrostatische methode nogal kostbaar. Dus blijft er voor ons ‘gewone sporties’ nog de huidplooimeting en de weegschalen over. De weegschalen die vet kunnen meten verschillen nog al van kwaliteit. Je kan ze tegenwoordig overal kopen, maar ze geven allemaal een ander getal. Zelfs de weegschalen die bij sportscholen staan zijn niet altijd nauwkeurig. Dus als je gebruik maakt van deze methode zorg dan dat je een goede weegschaal hebt. Voor de huidplooimeting kan je o.a. naar de fysio. Die weet hoe het moet en kan het ook voor je bijhouden.

>>Het wordt tijd dat we op een andere manier met dikke mensen omgaan

 

Heb ik een gezond vetpercentage?

Het aanbevolen vetpercentage van een topsporter, oftewel het ideale vetpercentage verschilt sterk per sportdiscipline, per individu en uiteraard per sekse. Zo is het streefvetpercentage voor wielrenners 5-11% voor mannen en 8-15% bij vrouwen, terwijl het streefvetpercentage voor hockeyers 8-16% voor mannen en 12-18% voor vrouwen bedraagt. Concluderend, een simpele berekening van lengte en gewicht is niet toepasbaar voor sporters. Zij zullen middels een berekening van vetpercentage, gecorrigeerd voor sportdiscipline en geslacht, aan de slag kunnen gaan.

Voor ons geldt dat we er niet meer zo heel veel op letten. We weten wel dat we na de winter wat voller zijn en na de zomer juist niet. We sporten lekker. Pas als we een prestatiedoel kiezen kijken we ook weer naar onze vetpercentages en gewicht. En jij? Speelt het voor jou een rol of is sport voor jou los van gewicht en geniet je gewoon van de beoefening?

 

La Rocha – Tropical capri (maat S)

Rose

Editor in chief en founder van Stoere Vrouwen Sporten. Rose schreef voor bladen als Fiets magazine, Grinta!, Fietssport en de Flair, Ze merkte dat ze het aanbod voor sportieve vrouwen wat matig vond. Meestal gaat dat over slank zijn en afvallen. Voor Rose is sport zoveel meer, dat ze besloot haar eigen magazine te beginnen. Online met de naam Stoere Vrouwen Sporten. Rose fietst, rent en traint momenteel voor de 100 meter sprint.

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.